Reşit Kişiler Arasında Rızaya Dayalı İlişkinin Ceza Hukuku Açısından Değerlendirilmesi
Toplumda en sık yanlış anlaşılan konulardan biri, reşit kişiler arasındaki rızaya dayalı ilişkilerin suç olup olmadığı meselesidir. Uygulamada kolluk aşamasından mahkeme sürecine kadar pek çok dosyada, hukuki bilgi eksikliği nedeniyle kişilerin haksız yere şikâyet edildiği veya suç isnadıyla karşı karşıya kaldığı görülmektedir. Bu nedenle konunun Türk Ceza Kanunu hükümleri çerçevesinde açık ve net biçimde değerlendirilmesi gerekmektedir.
Reşitlik Kavramı Nedir?
Türk Medeni Kanunu’na göre reşitlik yaşı 18’dir. 18 yaşını dolduran kişi, hukuken “ayırt etme gücüne sahip ve kendi iradesiyle karar verebilen” birey olarak kabul edilir. Ceza hukuku bakımından da bu yaş sınırı son derece belirleyicidir.
Genel Kural: Rızaya Dayalı İlişki Suç Değildir
18 yaşını doldurmuş iki kişi arasında, cebir, tehdit veya hile olmaksızın, tamamen karşılıklı rızaya dayalı bir cinsel ilişki kural olarak suç teşkil etmez. Bu durum, Anayasa’da güvence altına alınan “kişinin özel hayatının gizliliği” ve “beden dokunulmazlığı” ilkelerinin doğal bir sonucudur.
Ceza hukuku, bireylerin özel hayatına ancak toplumsal düzeni veya bireyin özgür iradesini ihlal eden durumlarda müdahale eder.
Rıza Ne Anlama Gelir?
Rıza, kişinin herhangi bir baskı altında kalmadan, serbest iradesiyle ilişkiye onay vermesidir. Rızanın;
- Açık olması
- Bilinçli olması
- Süreklilik göstermesi
gerekmektedir. Rıza her aşamada geri alınabilir. Rızanın olmadığı anda ilişki hukuka aykırı hale gelir.
Suç Oluşturan Haller Nelerdir?
Reşit kişiler arasında ilişki her zaman hukuka uygun değildir. Aşağıdaki durumlarda suç söz konusu olabilir:
- “Cebir veya tehdit” kullanılarak ilişkiye zorlanması
- “Alkol, uyuşturucu veya ilaç etkisiyle” irade dışı bırakılması
- “Hile veya kandırma” yoluyla rızanın sakatlanması
- “Aile içi, bakım, eğitim veya nüfuz ilişkisi”nin kötüye kullanılması
- “Akıl hastalığı veya zihinsel engel” nedeniyle rıza yeteneğinin bulunmaması
Bu hallerde Türk Ceza Kanunu’nun cinsel saldırı, cinsel istismar veya iradeyi sakatlayan suçlara ilişkin hükümleri gündeme gelir.
Evli Olmak Suç Oluşturur mu?
Taraflardan birinin evli olması, ceza hukuku bakımından suç oluşturmaz. Ancak bu durum, boşanma davasında “zina” sebebiyle hukuki sonuçlar doğurabilir. Ceza hukuku ile aile hukuku bu noktada birbirinden ayrılmalıdır.
Şikâyet Edilmesi Suç Olduğu Anlamına Gelir mi?
Hayır. Bir kişinin şikâyette bulunması tek başına suç işlendiğini göstermez. Ceza yargılamasında önemli olan, olayın delillerle ispatlanması ve rızanın gerçekten bulunup bulunmadığının ortaya konulmasıdır.
VAKIA ÖRNEĞİ
A, 25 yaşında, B ise 27 yaşındadır. Taraflar bir süredir gönüllü olarak duygusal birliktelik yaşamaktadır. Ailelerin durumu öğrenmesi üzerine B hakkında “kızımız kandırıldı” iddiasıyla şikâyette bulunulmuştur. Yapılan soruşturmada tarafların mesajlaşmaları, tanık beyanları ve sosyal medya paylaşımları incelenmiş, ilişkinin karşılıklı rızaya dayalı olduğu tespit edilmiştir. Savcılık, “suçun yasal unsurları oluşmadığından” kovuşturmaya yer olmadığına karar vermiştir.
Rızaya Dayalı İlişki Suç mu? Reşit Kişiler İçin Hukuki Durum 10 Soru
1. Reşit biriyle ilişki her zaman suçsuz mudur?
Hayır. Rıza sakatlanmışsa suç oluşur.
2. Aile şikâyetçi olursa ceza verilir mi?
Hayır. Reşit kişinin rızası varsa aile şikâyeti sonuç doğurmaz.
3. Rıza sonradan geri alınabilir mi?
İlişki öncesi veya sırasında geri alınabilir. Sonradan pişmanlık suç oluşturmaz.
4. Evli biriyle ilişki suç mudur?
Ceza hukuku açısından suç değildir, ancak boşanma davasında sonuç doğurur.
5. Mesajlaşmalar delil olur mu?
Evet. Rızanın varlığını veya yokluğunu göstermede önemli delillerdir.
6. Alkol alındıysa rıza geçerli midir?
Kişinin irade yeteneği ortadan kalkmışsa rıza geçerli sayılmaz.
7. İlişki gizliyse suç olur mu?
Hayır. Gizlilik suç unsuru değildir.
8. Sonradan şikâyetçi olunursa ne olur?
Savcılık delilleri değerlendirir, otomatik ceza verilmez.
9. Akıl hastalığı varsa rıza kabul edilir mi?
Hayır. Rıza ehliyeti yoksa suç oluşur.
10. Reşit olmak tek başına yeterli midir?
Hayır. Reşitlik yanında özgür irade ve bilinçli rıza da gerekir.