Günümüzde internet üzerinden yapılan alışverişlerin artmasıyla birlikte, tüketicilerin hakları ve bu hakların nasıl kullanılacağı en çok merak edilen konuların başında gelmektedir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve ilgili Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği hükümleri gereğince, internetten veya telefon yoluyla yapılan alışverişlerde tüketicilere 14 günlük cayma süresi tanınmaktadır. Bu süre zarfında tüketici, herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayarak ürünü iade etme hakkına sahiptir. 21 yıllık tecrübesiyle Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu, Gaziantep’teki müvekkillerine ve tüm Türkiye’deki tüketicilere bu süreçte hak kaybı yaşamamaları adına profesyonel hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.
Mesafeli satışlarda cayma hakkının kullanılabilmesi için belirli usul ve esaslara dikkat edilmesi gerekmektedir. Mal satışlarında 14 günlük cayma süresi, tüketici veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü bir kişinin malı teslim aldığı gün başlar. Hizmet ifasına ilişkin sözleşmelerde ise sürenin başlangıcı, sözleşmenin kurulduğu gündür. Tüketicinin bu hakkını kullanabilmesi için süresi içinde satıcıya yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı (e-posta vb.) ile bildirimde bulunması şarttır. Bildirimin yöneltilmesinin ardından ürün, satıcının belirttiği kargo şirketi ile geri gönderilmelidir.
Yasal düzenlemelere göre, cayma bildirimi satıcıya ulaştıktan sonra, satıcı veya sağlayıcı 14 gün içinde tahsil edilen tüm ödemeleri tüketiciye iade etmekle yükümlüdür. Cayma hakkının kullanıldığı durumlarda malın iade masrafı, ön bilgilendirme formunda belirtilmesi koşuluyla tüketiciye yükletilebilir. Ancak ön bilgilendirmede bu husus yer almıyorsa, iade masrafı tamamen satıcıya aittir. Gaziantep Tüketici Hakem Heyetleri ve Gaziantep Tüketici Mahkemeleri nezdinde açılan uyuşmazlıkların büyük bir kısmını, satıcıların yasal süre içinde ücret iadesi yapmaması veya kargo masrafını haksız yere tüketiciye yansıtması oluşturmaktadır.
Cayma hakkının istisnaları da kanunla açıkça düzenlenmiştir. Her ne kadar genel kural iade yönünde olsa da, tüketicinin özel istekleri veya kişisel ihtiyaçları doğrultusunda hazırlanan mallar, çabuk bozulabilen veya son kullanma tarihi geçme ihtimali olan ürünler, ambalajı açılmış sağlık ve hijyenik ürünler ile dijital içerikler cayma hakkı kapsamı dışındadır. Bu gibi durumlarda ayıplı malhükmü saklı kalmak kaydıyla standart cayma hakkı kullanılamamaktadır.
Ayıplı Mal Nedeniyle Tüketicinin Seçimlik Hakları Nelerdir? İade, Değişim, Ücretsiz Onarım ve Bedel İndirimi Süreci
yazımızı okumk içi
“Tüketici, mesafeli sözleşmelerde malı teslim aldığı günden itibaren on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir.” — 6502 sayılı Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği
Vİnternetten Alınan ve İade Edilmeyen Üründe Hukuki Süreç
Gaziantep’te yaşayan bir tüketici, internet üzerinden bir e-ticaret sitesinden elektronik bir ev aleti satın almıştır. Ürün eline ulaştıktan sonra 3 gün içinde beğenmeyerek cayma hakkını kullanmak istemiş ve satıcıya yazılı bildirimde bulunmuştur. Satıcı firması, ambalajı açıldığı gerekçesiyle iadeyi reddetmiş ve ürünün parasını hesabına yatırmamıştır. Tüketici, süresinde yaptığı başvuruya rağmen ücretini geri alamayınca Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu‘na başvurmuştur.
Yapılan hukuki değerlendirmede, standart elektronik aletlerde ambalaj açılmış olsa dahi olağan kullanım sınırları içinde denenen ürünler için cayma hakkının engellenemeyeceği tespit edilmiştir. Gaziantep Tüketici Hakem Heyeti’ne yapılan başvuru sonucunda, yasal süre içinde kullanılan cayma hakkının hukuka uygun olduğu ve satıcının bedel iadesi yapması gerektiği yönünde karar çıkmıştır. Tüketicinin ödediği tutar yasal faiziyle birlikte satıcıdan tahsil edilmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Cayma süresi hangi tarihten itibaren başlamaktadır? Cayma süresi hangi tarihten itibaren başlamaktadır?
Mal satışlarında 14 günlük süre, malın tüketiciye veya tüketici tarafından belirlenen üçüncü bir kişiye teslim edildiği gün başlar. Hizmet sözleşmelerinde ise sözleşmenin kurulduğu gün itibarıyla süre işlemeye başlar.
Cayma hakkı kullanılırken kargo ücretini kim öder?
Satıcı, ön bilgilendirme formunda iade kargo masrafının tüketiciye ait olacağını açıkça bildirdiyse kargo ücreti tüketici tarafından karşılanır. Ön bilgilendirme yapılmadıysa iade masrafı satıcıya aittir.
Hangi ürünlerde cayma hakkı kullanılamaz?
Kişiye özel hazırlanan ürünler, çabuk bozulan gıdalar, ambalajı açılmış kozmetik ve hijyen ürünleri, CD, DVD gibi dijital kayıtlar ile abonelik sözleşmesi kapsamında anında ifa edilen dijital hizmetlerde cayma hakkı kullanılamaz.
Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu
Telefon: 0342 232 56 56 / 0532 715 47 05
Yasal Uyarı:
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Tüketici uyuşmazlıklarında hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği
- Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi Kararları
- Tüketici Hakem Heyeti Uygulama Usul ve Esasları