Dava Şartı Olarak Arabuluculuk Kapsamı, İstisnai Durumlar ve Gaziantep Başvuru Süreci Rehberi
Günlük hayatımızda satın aldığımız ürünlerin veya hizmetlerin beklediğimiz nitelikleri taşımaması, sık karşılaşılan hukuki sorunların başında gelmektedir. Hukukumuzda bu durum ayıplı mal veya ayıplı hizmet olarak adlandırılır. Bir ürünün ayıplı çıkması halinde tüketicinin onarım, değişim, bedel iadesi veya ayıp oranında indirim talep etme hakkı bulunmaktadır. Ancak bu hakların kullanımı aşamasında satıcı veya sağlayıcı ile uzlaşma sağlanamaması durumunda hukuki yollara başvurmak kaçınılmaz hale gelir. İşte bu noktada, mağduriyet yaşayan vatandaşların aklına hukuki sürecin nasıl başlatılacağı sorusu gelmektedir.
Özellikle yüksek bütçeli alışverişlerde yaşanan uyuşmazlıklar doğrudan Tüketici Mahkemesi görev alanına girmektedir. Fakat mahkemeye başvurmadan önce kanun koyucu, yargı yükünü hafifletmek ve tarafları daha hızlı bir çözüme ulaştırmak amacıyla bazı zorunlu aşamalar öngörmüştür. Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu olarak 21 yıllık tecrübe ve bilgi birikimimizle, tüketici uyuşmazlıklarında sürecin başından sonuna kadar müvekkillerimize profesyonel destek sağlamaktayız.
Tüketici Sözleşmelerindeki Haksız Şartlar Geçerli midir? yazımızı okumak için
Dava Şartı Arabuluculuk Nedir?
Tüketici uyuşmazlıklarında arabuluculuk, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında mahkemeye dava açmadan önce tarafların tarafsız bir üçüncü kişi eşliğinde uzlaşmaya çalışmasını ifade eder. Mevzuatımızda yapılan değişikliklerle birlikte, Tüketici Mahkemelerinde görülecek olan uyuşmazlıkların büyük bir kısmı için arabulucuya başvurulması dava şartı (mahkemeye başvurmadan önce yerine getirilmesi yasal olarak zorunlu olan ön aşama) haline getirilmiştir.
Eğer kanunun zorunlu tuttuğu bir konuda arabuluculuk sürecini tamamlamadan doğrudan Tüketici Mahkemesine dava açarsanız, davanız mahkeme tarafından esasa girilmeksizin usulden reddedilecektir. Bu nedenle dava açmadan önce sürecin doğru yönetilmesi ve gerekli ön şartların sağlanması büyük önem taşır.
Parasal Sınırlar ve Tüketici Hakem Heyeti İlişkisi
Tüketici uyuşmazlıklarında başvurulacak mercii belirleyen en temel unsur, uyuşmazlığa konu olan mal veya hizmetin maddi değeridir. Ticaret Bakanlığı tarafından her yıl güncellenen belirli bir parasal sınır bulunmaktadır.
- Eğer uyuşmazlık bedeli, o yıl için belirlenen parasal sınırın altındaysa, doğrudan Tüketici Hakem Heyeti‘ne başvuru yapılması zorunludur.
- Tüketici Hakem Heyetinin görev alanına giren konularda arabuluculuğa başvuru zorunluluğu bulunmamaktadır.
- Uyuşmazlık bedeli ilgili yılın parasal sınırının üzerindeyse, görevli mercii Tüketici Mahkemesi olur ve bu durumda mahkemeye gitmeden önce arabulucuya başvurmak zorunludur.
Gaziantep yerelinde Şahinbey ve Şehitkamil ilçelerinde bulunan Tüketici Hakem Heyetleri, parasal sınırın altındaki başvuruları karara bağlamaktadır. Sınırı aşan durumlarda ise Gaziantep Adliyesinde bulunan Tüketici Mahkemeleri devreye girmektedir.
Arabuluculuk Zorunluluğunun İstisnaları Nelerdir?
Her ne kadar parasal sınırı aşan tüketici uyuşmazlıklarında arabuluculuk dava şartı olsa da, kanun bazı özel durumlarda bu zorunluluğu ortadan kaldırmıştır. Aşağıdaki durumlarda arabulucuya gitmeden doğrudan Tüketici Mahkemesinde dava açılabilir:
- Tüketici Hakem Heyetinin görevi kapsamında kalan uyuşmazlıklar.
- İhtiyati tedbir (ileride telafisi imkansız zararların doğmasını önlemek için mahkemeden istenen geçici koruma kararı) kararı alınması gereken acil durumlar.
- Üretimin veya satışın durdurulması ile malın toplatılmasına yönelik davalar.
- Tüketici örgütleri, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile Ticaret Bakanlığı tarafından açılan genel nitelikli davalar.
Gaziantep’te Arabuluculuk Başvuru Süreci Nasıl İşler?
Gaziantep sınırları içerisinde yaşayan tüketiciler, arabuluculuk zorunluluğu olan bir uyuşmazlık yaşadıklarında başvurularını Gaziantep Adliyesi Arabuluculuk Bürosuna yapmalıdırlar. Başvuru süreci şu adımlarla ilerler:
- Tüketici veya temsilcisi, uyuşmazlık konusunu ve karşı tarafın iletişim bilgilerini içeren bir form ile büroya başvurur.
- Büro tarafından sisteme kayıt yapılarak bağımsız bir arabulucu atanır.
- Arabulucu, taraflarla iletişime geçerek ilk toplantı gününü ve saatini belirler.
- Görüşmeler yasal olarak en fazla 3 hafta içerisinde tamamlanmalıdır. Zorunlu hallerde bu süre arabulucu tarafından en fazla 1 hafta uzatılabilir.
Taraflar arabuluculuk görüşmelerinde uzlaşamazsa, arabulucu bir “anlaşamama tutanağı” düzenler. Tüketici, bu orijinal tutanağı dava dilekçesine ekleyerek Gaziantep Tüketici Mahkemesinde dava sürecini başlatabilir.
Gaziantep’te ikamet eden müvekkilimiz, yetkili bir bayiden sıfır kilometre bir otomobil satın almıştır. Aracın tesliminden birkaç ay sonra motorda üretimden kaynaklanan bir gizli ayıp (satın alma aşamasında dışarıdan bakıldığında anlaşılamayan, sonradan ortaya çıkan kusur) meydana gelmiştir. Aracın değeri, ilgili yılın Tüketici Hakem Heyeti başvuru sınırının çok üzerindedir. Müvekkilimiz bedel iadesi talep etmesine rağmen satıcı bayi bu talebi reddetmiştir.
Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu olarak süreci devraldığımızda, Tüketici Mahkemesine doğrudan dava açmak yerine yasal bir zorunluluk olan arabuluculuk sürecini başlattık. Gaziantep Arabuluculuk Bürosu üzerinden atanan arabulucu eşliğinde yapılan görüşmelerde karşı taraf uzlaşmaya yanaşmamıştır. Bunun üzerine düzenlenen son tutanak ile birlikte Gaziantep Tüketici Mahkemesinde “ayıplı mal nedeniyle sözleşmeden dönme ve bedel iadesi” talepli davamızı açtık. Arabuluculuk dava şartı eksiksiz yerine getirildiği için mahkeme esasa girmiş ve yapılan bilirkişi incelemeleri sonucunda müvekkilimiz haklı bulunarak ödediği tüm bedelin yasal faiziyle iadesine karar verilmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular
Arabuluculuk görüşmelerine katılmazsam ne olur?
Geçerli bir mazereti olmadan arabuluculuk ilk toplantısına katılmayan taraf, dava sonucunda haklı çıksa bile, karşı tarafın ödemesi gereken yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulur ve lehine vekalet ücretine hükmedilmez. Bu nedenle toplantılara katılım sağlamak hukuki hakların korunması için kritiktir.
Tüketici arabuluculuk sürecinde ücret öder mi?
Tüketicinin arabulucuya başvurması tamamen ücretsizdir. Taraflar anlaşamazsa ilk iki saatlik arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Taraflar anlaştığı takdirde ise aksi kararlaştırılmadıkça arabuluculuk ücreti taraflarca eşit olarak ödenir.
Mesafeli satış sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda da arabuluculuk zorunlu mudur?
İnternet üzerinden yapılan alışverişleri kapsayan mesafeli satış sözleşmelerinde de parasal sınırlara bakılır. Parasal sınırın üzerindeki e-ticaret uyuşmazlıkları için Tüketici Mahkemesinde dava açmadan önce arabuluculuğa gitmek zorunludur. Tüketicinin kanuni 14 günlük cayma hakkını kullanmasına engel olunan durumlarda da bu süreç işletilmelidir.
Süreci avukat olmadan yürütebilir miyim?
Kanunen arabuluculuk sürecini kendiniz yürütebilirsiniz. Ancak hukuki terimlerin yoğunluğu, sürelerin kısalığı ve hatalı bir beyanın davada aleyhinize delil oluşturma riski nedeniyle 21 yıllık tecrübe ile hizmet veren uzman bir hukuk bürosundan destek almanız hak kaybı yaşamanızı önleyecektir.
İletişim Bilgileri
Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu
Telefon: 0342 232 56 56 / 0532 715 47 05
Yasal Uyarı
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Tüketici uyuşmazlıklarında hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar
- 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu
- T.C. Ticaret Bakanlığı Tüketici Hakem Heyetleri Parasal Sınır Tebliğleri
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu Güncel İçtihatları