Ayıplı Mal Onarım Sonrasında Yeniden Arızalanırsa Tüketici Hangi Seçimlik Haklarını Kullanabilir?
Alışveriş yaparken büyük bir özenle seçtiğimiz ve bedelini ödediğimiz ürünlerin kusurlu çıkması, tüketiciler açısından oldukça yıpratıcı bir süreçtir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, bu gibi mağduriyetlerin önüne geçmek amacıyla tüketiciye güçlü korumalar ve haklar tanımaktadır. Satın alınan bir malın ayıplı (kusurlu) çıkması durumunda tüketici; bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi, ayıp oranında bedel indiriminden veya ücretsiz onarım isteme haklarından birini kullanabilir. Ancak uygulama aşamasında en çok tereddüt edilen husus, ücretsiz onarım hakkı seçildikten sonra aynı ürünün tekrar arızalanması durumudur.
Tüketicinin tercihini onarımdan yana kullanması halinde, satıcı veya üretici ürünü ücretsiz olarak tamir etmekle yükümlüdür. Fakat aynı arızanın belirli bir süre içerisinde tekrar etmesi ya da farklı arızaların çıkması, tüketicinin sabrını tükettiği gibi kanuni haklarını da yeniden şekillendirir. Kanun koyucu, tüketicinin sürekli arıza veren bir ürünle baş başa bırakılmaması için açık hükümler getirmiştir. Bu bağlamda 21 yıllık tecrübe ve birikimimizle Gaziantep’teki hukuki danışmanlık faaliyetlerimizde sıkça karşılaştığımız bu durumu detaylıca ele almak gerekir.
Eğer onarılan mal, garanti süresi içinde tekrar arızalanırsa, tüketici ilk başta seçtiği onarım hakkını yeniden kullanmak zorunda değildir. Mevzuata göre, malın tamir için tanınan azami sürenin aşılması veya bir yıl içerisinde aynı arızanın ikiden fazla tekrarlanması yahut farklı arızaların toplamda dörtten fazla ortaya çıkması durumlarında, tüketici seçimlik haklarından biri olan bedel iadesi (sözleşmeden dönme) talep etme hakkını kazanır. Bu aşamada satıcının “tekrar onaralım” teklifini kabul etme zorunluluğu bulunmamaktadır.
Tüketici Hakem Heyetine Hangi Uyuşmazlıklarda Başvurulabilir? yazımızı okumak için
Satıcının veya yetkili servisin sorumluluğu, tüketicinin yasal haklarını tam zamanında ve eksiksiz yerine getirmesini gerektirir. Onarım hakkı tüketildikten sonra ürün yeniden bozulduğunda, tüketici satıcıya yazılı bir ihtarname göndererek bedel iadesi veya misli ile değişim talebini iletebilir. Gaziantep Tüketici Hakem Heyetleri ve Tüketici Mahkemeleri nezdinde açılacak uyuşmazlıklarda, servis raporları ve arıza geçmişini gösteren belgeler en önemli delili oluşturur.
“Tüketici, bedel iadesi (sözleşmeden dönme), ayıp oranında bedel indirimci veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi haklarından birini seçtiğinde, satıcı bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tekrarlayan arızalar durumunda satıcı, tüketicinin iade talebini ‘ücretsiz onarım’ gerekçesiyle reddedemez.”
Tekrarlayan Arıza Sonrasında Bedel İadesi Süreci
Gaziantep’te yaşayan bir müvekkilimiz, yerel bir mağazadan yüksek bedelle satın aldığı beyaz eşyanın kısa süre içerisinde su akıtma arızası vermesi üzerine ürünü yetkili servise teslim etmiştir. Servis tarafından onarılan ürün, ev kurulduktan sadece iki hafta sonra aynı yerden yeniden arızalanmıştır. Müvekkilimiz ürünü tekrar servise vermiştir ve ürün tamir edilerek teslim edilmiştir. Ancak aradan geçen birkaç ay içinde aynı arıza üçüncü kez tekrarlamıştır.
Müvekkilimizin büromuza başvurması üzerine, 6502 sayılı Kanun kapsamında bir yıl içinde aynı arızanın ikiden fazla tekrarlamış olması nedeniyle onarım hakkının tükendiği tespit edilmiştir. Satıcı firma ise ürünün yeniden onarılabileceğini savunarak para iadesini reddetmiştir. Bunun üzerine Gaziantep Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurulmuş, servis kayıtları ve geçmiş raporlar sunulmuştur. Hakem heyeti, tüketicinin sözleşmeden dönme (bedel iadesi) hakkını haklı bulmuş ve ürün bedelinin yasal faiziyle birlikte tüketiciye iadesine karar vermiştir. Bu karar, tekrarlayan arızalarda tüketicinin korunduğunu açıkça göstermektedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Onarım süresi yasal olarak ne kadardır ve bu süre aşılırsa ne olur?
Kanuna göre malların tamir süresi en fazla 20 iş günüdür. Bu sürenin aşılması durumunda tüketici, malın değiştirilmesini, bedel iadesini veya indirim talep edebilir.
Aynı arıza kaç kez tekrarlarsa para iadesi istenebilir?
Garanti süresi içinde, bir yıl içerisinde aynı arızanın ikiden fazla tekrarlaması veya farklı arızaların toplamda dörtten fazla ortaya çıkması durumunda tüketici doğrudan bedel iadesi isteyebilir.
Satıcı para iadesini kabul etmezse nereye başvurulmalıdır?
Uyuşmazlık bedeline bağlı olarak tüketici, İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyetleri’ne ya da Tüketici Mahkemeleri’ne başvurarak yasal hakkını arayabilir.
Servis raporu kaybolursa tüketici haklarını kaybeder mi?
Servis raporlarının kaybolması hak kaybına yol açmaz; yetkili servis sisteminden veya üretici firmadan geçmiş servis fişleri ve işlem geçmişi resmi olarak yeniden temin edilebilir.
İletişim Bilgileri:
- Telefon: 0342 232 56 56 / 0532 715 47 05
Yasal Uyarı:
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Tüketici uyuşmazlıklarında hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- Yargıtay Tüketici Hukuku Dairesi Kararları