Tamir Süresinin Aşılması Durumunda Tüketicinin Seçimlik Hakları ve Hukuki Başvuru Süreci
Günlük yaşamda satın alınan beyaz eşyadan cep telefonuna, otomobilden ev elektroniklerine kadar pek çok üründe imalat veya malzeme kusuru nedeniyle sorunlar yaşanabilmektedir. Satın alınan malın beklenen faydayı sağlamaması veya ayıplı ifa (sözleşmeye aykırı, kusurlu ürün teslimi) durumunda tüketiciler sıklıkla yetkili servise başvurmaktadır. Ancak ürünün serviste haftalarca veya aylarca bekletilmesi, tüketicileri ciddi anlamda mağdur etmektedir. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği, bu mağduriyetlerin önüne geçmek amacıyla net yasal sınırlar çizmiştir.
Mevzuata göre, garanti kapsamındaki bir ürünün yetkili servisteki azami tamir süresi ilke olarak 20 iş günü olarak belirlenmiştir. Otomobil ve hafif ticari araçlar gibi bazı özel ürün gruplarında ise bu süre 30 iş günü olarak uygulanır. Burada dikkat edilmesi gereken husus, sürenin takvim günü değil iş günü üzerinden hesaplanmasıdır. Hafta sonları ve resmi tatiller bu hesaba dahil edilmez. Tamir süresi, ürünün yetkili servise veya satıcıya teslim edildiği tarihten itibaren başlar.
Azami tamir süresinin aşılması halinde, tüketicinin ücretsiz onarım hakkı sona erer ve Kanun’un 11. maddesinde düzenlenen diğer seçimlik haklar doğar. Tüketici, satıcının veya servisin “parça bekliyoruz” ya da “tamir devam ediyor” gibi gerekçelerine bağlı kalmak zorunda değildir.
Azami tamir süresi dolduğunda tüketici aşağıdaki haklardan birini serbestçe seçebilir:
- Sözleşmeden dönme (para iadesi): Ödenen bedelin kesintisiz olarak tüketiciye iade edilmesi.
- Ürünün ayıpsız misli ile değiştirilmesi: Ayıplı ürünün aynı model veya eşdeğer sıfır bir ürünle değiştirilmesi.
- Ayıp oranında bedel indirimi: Üründeki kusur oranında satış bedelinden indirim yapılması.
Satıcı, tüketicinin tercih ettiği seçimlik hakkı yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici para iadesi veya ürün değişimi talep ettiğinde satıcı bu talebi reddedemez. Ayrıca, ürünün tamirde kaldığı süre garanti süresine eklenir. Eşitlik ilkesi gereği, binek otomobil gibi ürünlerin tamiri 10 iş günü içerisinde tamamlanamazsa, üretici veya ithalatçı tüketiciye kullanımına tahsis edilecek benzer özelliklere sahip yedek bir mal sunmak zorundadır.
Gaziantep yerelinde yaşanan uyuşmazlıklarda, tüketiciler öncelikle Gaziantep Tüketici Hakem Heyetleri nezdinde başvuru yapabilmektedir. Şehitkamil ve Şahinbey Kaymakamlıkları bünyesinde faaliyet gösteren Hakem Heyetleri, Ticaret Bakanlığı tarafından her yıl belirlenen parasal sınırlar dahilindeki uyuşmazlıkları bağlayıcı karara bağlar. Parasal sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar veya Hakem Heyeti kararlarına itirazlar ise Gaziantep Tüketici Mahkemeleri huzurunda dava konusu edilir. Tüketici davalarında dava açmadan önce arabuluculuk sürecine başvurulması yasal bir zorunluluktur.
Tüketici Hakem Heyetine Hangi Uyuşmazlıklarda Başvurulabilir? yazımızı okumak için
Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu olarak, 21 yıllık tecrübe ile tüketici haklarının korunması, servis mağduriyetlerinin giderilmesi ve para iadesi süreçlerinde müvekkillerimize profesyonel hukuki destek sunmaktayız. Servis formlarının eksiksiz tutulması, ihtarname süreçlerinin yönetilmesi ve hakem heyeti başvurularının doğru hukuki temelle yapılması, hak kaybının önüne geçmektedir.
“6502 sayılı Kanun uyarınca azami tamir süresinin aşılması, satıcının edimini süresinde yerine getirmediğini gösterir. Tüketici bu aşamadan sonra onarımı kabul etmek zorunda bırakılamaz; para iadesi veya değişim hakkını doğrudan kullanabilir.” (Yargıtay 13. Hukuk Dairesi İçtihat Özeti)
Tamir Süresi Aşılan Cep Telefonunda Para İadesi
Olay: Gaziantep’te ikamet eden tüketici (A), satın aldığı cep telefonunda dokunmatik ekran arızası belirmesi üzerine cihazı yetkili servise teslim etmiştir. Servis formu düzenlenmiş ve teslim tarihi kayıt altına alınmıştır. Aradan 25 iş günü geçmesine rağmen cihaz “yedek parça yurt dışından temin ediliyor” gerekçesiyle teslim edilmemiştir. Tüketici, satıcı firmadan bedel iadesi talep etmiş, ancak satıcı “tamir işlemi tamamlanmak üzere” diyerek iadeyi reddetmiştir.
Hukuki Değerlendirme ve Sonuç: Tüketici, büromuza başvurarak hukuki yardım talep etmiştir. Cihazın azami 20 iş günü olan tamir süresini aştığı servis fişi ile belgelenmiştir. Gaziantep Tüketici Hakem Heyeti’ne yapılan başvuru neticesinde, kanuni azami tamir süresinin aşıldığı tescil edilmiş ve fatura bedelinin tüketiciye iadesine karar verilmiştir. Satıcı firma, ürün bedelini yasal faiziyle birlikte tüketiciye ödemek zorunda kalmıştır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tamir süresi hesaplanırken cumartesi günleri iş günü sayılır mı?
Yetkili servisin cumartesi günleri resmi olarak çalışıp çalışmadığına bakılır. Servis cumartesi günü hizmet veriyorsa iş günü olarak hesaba katılır, aksi halde sadece hafta içi günler hesaplanır. Pazar günleri ve resmi tatiller iş günü sayılmaz.
Servis “parça yurt dışından geliyor” diyerek tamir süresini uzatabilir mi?
Hayır. Yurt dışından parça gelmesi veya tedarik zinciri aksamaları yasal azami tamir süresini durdurmaz veya uzatmaz. 20 iş günü aşıldığı anda tüketicinin para iadesi veya değişim hakkı doğar.
Tüketici Hakem Heyeti başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?
Gaziantep Tüketici Hakem Heyetleri başvuruları, dosya yoğunluğuna ve bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediğine bağlı olarak genellikle 3 ila 6 ay içerisinde karara bağlanmaktadır.
Fatura ve servis formunu kaybettim, yine de başvuru yapabilir miyim?
Evet. Satıcıdan veya yetkili servisten belge örnekleri talep edilebilir. Ayrıca banka ödeme kayıtları veya dijital servis sorgulama ekran çıktıları da delil olarak kullanılabilir.
İletişim Bilgileri:
Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu
Telefon: 0342 232 56 56 / 0532 715 47 05
Yasal Uyarı:
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Tüketici uyuşmazlıklarında hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- 6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun
- Garanti Belgesi Yönetmeliği
- Satış Sonrası Hizmetler Yönetmeliği
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve Daire Kararları