Tüketici Hakem Heyeti İtiraz Sürecinde Yargılama Gideri ve Avukatlık Vekâlet Ücreti Sorumluluğu
Tüketici hukuku kapsamında yaşanan uyuşmazlıklarda Tüketici Hakem Heyetleri (belirli parasal sınırlar dahilindeki tüketici uyuşmazlıklarını çözmekle görevli resmi merci) ilk başvuru makamıdır. Ancak bu heyetlerin verdiği kararlar nihai olmayıp tarafların itirazına açıktır.
Tüketici Hakem Heyeti tarafından verilen bir karara karşı taraflardan birinin memnun kalmaması halinde konu Tüketici Mahkemesine taşınabilir. Bu aşamada tüketicilerin en çok tereddüt ettiği husus, açılacak dava neticesinde doğacak yargılama giderleri (mahkeme harçları, tebligat ve bilirkişi masrafları) ile karşı tarafın avukatlık ücreti olan vekâlet ücreti (davayı kazanan tarafın avukatına mahkemece takdir edilen kanuni ücret) sorumluluğudur.
Tüketici Hakem Heyeti ve Tüketici Mahkemesi Sürecinin İşleyişi
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun uyarınca, Tüketici Hakem Heyeti kararlarına karşı itiraz süreci belirli kanuni kurallara bağlanmıştır. Uyuşmazlığın Mahkeme boyutuna taşınması durumunda takip edilmesi gereken temel adımlar şunlardır:
- Tüketici Hakem Heyeti kararının taraflara tebliğ edilmesinden itibaren 15 gün içerisinde itiraz davası açılmalıdır.
- İtiraz, Tüketici Hakem Heyetinin bulunduğu yerdeki Tüketici Mahkemesine dilekçe ile yapılır.
- Gaziantep ilindeki uyuşmazlıklarda Şehitkamil ve Şahinbey ilçelerindeki Hakem Heyeti kararlarına karşı Gaziantep Tüketici Mahkemeleri görevlidir.
- Tüketici Mahkemesi tarafından yapılan inceleme sonucunda verilen karar kesindir ve bu karara karşı üst mahkemeye başvurulamaz.
Tüketici Hakem Heyeti nezdinde yürütülen ilk başvuru aşamasında taraflar lehine vekâlet ücretine hükmedilemez. Aynı şekilde heyet aşamasındaki tebligat ve bilirkişi masrafları Ticaret Bakanlığı bütçesinden karşılanmaktadır.
İtiraz Davalarında Vekâlet Ücreti ve Yargılama Gideri Kuralları
Tüketici Hakem Heyeti kararına karşı satıcı veya sağlayıcı tarafından Tüketici Mahkemesinde itiraz davası açıldığında yargılama giderleri ve vekâlet ücreti hususu davanın sonucuna göre şekillenir:
1. Satıcının İtiraz Edip Davayı Kazanması Durumu
Satıcının itirazı haklı bulunur ve Tüketici Hakem Heyetinin tüketici lehine verdiği karar mahkemece iptal edilirse, tüketici aleyhine vekâlet ücretine hükmedilir. Ancak kanun koyucu tüketiciyi korumak amacıyla özel bir düzenleme getirmiştir. Bu kapsamda tüketici aleyhine maktu vekâlet ücreti (sabit miktar üzerinden belirlenen avukatlık ücreti) değil, nispi tarife (dava konusunun parasal değerine göre oranlanarak hesaplanan avukatlık ücreti) üzerinden vekâlet ücreti hesaplanır.
2. Eksik Bilgi ve Belge Sebebiyle Kararın İptali Durumu
Tüketicinin Hakem Heyetine sunabileceği halde sunmadığı bir bilgi veya belgeyi ilk defa Tüketici Mahkemesine sunması sebebiyle THH kararı iptal edilirse, tüketici aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilemez. Bu kural, satıcının Hakem Heyeti sürecinde sunmadığı delilleri mahkemede sunarak tüketiciyi mağdur etmesini engeller.
3. Tüketicinin İtiraz Etmesi ve Davayı Kaybetmesi Durumu
Tüketici, Hakem Heyeti kararını yetersiz bularak mahkemeye başvurur ve davayı kaybederse genel hükümler çerçevesinde karşı tarafın vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinden sorumlu olur. Ancak tüketici bu davayı açarken 6502 sayılı Kanun m. 73/2 uyarınca harçtan muaftır.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 70. maddesi gereğince, Tüketici Hakem Heyeti kararına karşı yapılan itirazın kabulü halinde tüketici aleyhine nispi tarife üzerinden vekâlet ücretine hükmedilir. Mevcut olduğu halde Hakem Heyetine sunulmayan bilgi veya belgenin Tüketici Mahkemesine sunulması nedeniyle kararın iptali halinde ise tüketici aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilemez.
Gaziantep’te Yaşanan Bir Tüketici İtiraz Davası
Gaziantep Şehitkamil ilçesinde ikamet eden bir vatandaşımız, bir teknoloji mağazasından satın aldığı akıllı telefonda oluşan kronik arıza nedeniyle ayıplı ifa (kusurlu veya eksik mal teslimi) iddiasıyla Şehitkamil Tüketici Hakem Heyetine başvurmuştur. Hakem Heyeti, tüketicinin haklı olduğuna kanaat getirerek cihaz bedelinin iadesine karar vermiştir.
Satıcı firma, tebliğden itibaren 15 günlük yasal süre içerisinde Gaziantep Tüketici Mahkemesinde kararın iptali talebiyle itiraz davası açmıştır. Dava sürecinde mahkemece atanan bilirkişi, arızanın kullanıcı hatasından kaynaklandığı yönünde rapor tanzim etmiştir. Tüketici Mahkemesi bu rapor doğrultusunda Tüketici Hakem Heyeti kararını iptal etmiştir.
Bu vaka neticesinde, Tüketici Mahkemesi tüketici aleyhine davanın toplam değeri üzerinden nispi tarife esas alınarak vekâlet ücretine hükmetmiştir. Tüketici, Hakem Heyeti aşamasında tüm bilgi ve belgelerini eksiksiz sunduğu için ek bir cezai masrafla karşılaşmamış, yalnızca kanunun öngördüğü nispi vekâlet ücreti ile sorumlu tutulmuştur.
Tüketici Hakem Heyeti Başvurusu Ne Kadar Sürede Sonuçlanır? yazımızı okumak için
Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu, Gaziantep bölgesinde 21 yıllık tecrübe ve birikimiyle tüketici uyuşmazlıkları, Tüketici Hakem Heyeti kararlarına itiraz ve mahkeme süreçlerinde hukuki danışmanlık hizmeti sunmaktadır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tüketici Hakem Heyetine başvuru yaparken avukatlık ücreti ödenir mi?
Hayır, Tüketici Hakem Heyeti nezdindeki başvurularda taraflar lehine veya aleyhine avukatlık vekâlet ücretine hükmedilemez.
Tüketici Mahkemesinde açılan itiraz davasında tüketici harç öder mi?
6502 sayılı Kanun uyarınca tüketicilerin Tüketici Mahkemelerinde açacağı davalar ve yapacağı itirazlar her türlü harçtan muaftır. Ancak davayı kaybeden tüketici yargılama giderlerinden sorumlu olabilir.
Satıcı taraf Hakem Heyetine vermediği belgeyi mahkemeye sunarsa vekâlet ücreti öder miyim?
Hayır, satıcının Hakem Heyetine sunabileceği halde sunmadığı bir belgeyi ilk kez mahkemeye sunarak davayı kazanması durumunda, tüketici aleyhine vekâlet ücreti ve yargılama gideri yüklenemez.
Gaziantep Tüketici Mahkemesinde itiraz davası ne kadar sürede sonuçlanır?
İtiraz davaları dosya üzerinden veya gerekli görüldüğünde duruşmalı olarak incelenir. Gaziantep Tüketici Mahkemelerinin iş yüküne ve bilirkişi inceleme sürelerine bağlı olarak süreç genellikle 3 ila 6 ay arasında tamamlanmaktadır.
İletişim ve Yasal Uyarı
İletişim Bilgileri:
Avukat Ali Tümbaş Hukuk Bürosu
Telefon: 0342 232 56 56 / 0532 715 47 05
Yasal Uyarı:
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Tüketici uyuşmazlıklarında hak kaybına uğramamak için uzman bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.
Kaynaklar:
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m. 70, m. 73)
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)
- Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT)
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve İlgili Hukuk Daireleri Kararları